Psychoterapia online – hit czy kit?
Jednym ze skutków pandemii Covid-19 jest rozpowszechnienie form pracy zdalnej lub hybrydowej. Wszyscy pamiętamy jak nasze życie z dnia na dzień przeniosło się niemalże całkowicie do wirtualnej rzeczywistości. Aktualnie praca on-line staje się niezwykle popularną alternatywą wobec pracy tradycyjnej-stacjonarnej.
Wynika to z ograniczenia czasu poświęcanego na dojazdy i zwiększenia ilości wolnych popołudni. Dzięki temu można je wykorzystywać wspólnie z rodziną, przyjaciółmi lub oddając się własnemu hobby czy rozrywkom. W związku z tym część z pracowników nie wyobraża sobie już powrotu za korporacyjne biurka. Co więcej techniki on-line umożliwiają także organizowanie spotkań i podejmowanie działań z osobami znajdującymi się w różnych częściach globu w tym samym momencie. Nie ma co się dziwić, że telepraca zagościła także w dziedzinie psychologii i psychoterapii. Warto zastanowić się nad jej atutami jak i ograniczeniami.
Informacje wstępne
Należy pamiętać, że terapia jako forma leczenia jest zawsze oparta na współpracy, wzajemnym zaufaniu i szacunku, niezależnie od miejsca i czasu spotkania. Ważną rolę odgrywa w niej także odpowiednio dobrana pod indywidualną specyfikę klienta struktura oraz precyzyjnie ustalone w kontrakcie zasady.
Ważna jest regularność, a także takie aspekty jak: poczucie bezpieczeństwa, poufność oraz wspólnie ustalone cele i metody pracy. Zdalna forma pracy nie powinna też nigdy zwalniać osoby psychoterapeuty od obowiązku posiadania odpowiednich kwalifikacji. Terapeuta musi również informować odbiorców o swoich kompetencjach i doświadczeniu. W pracy zdalnej tak samo jak i tradycyjnej, terapeutów obowiązuje kodeks etyki. Dlatego zawsze należy pamiętać o nim w kontakcie z pacjentem.
Zalety psychoterapii online
Korzystanie z metod pracy zdalnej w dziedzinie psychoterapii niesie za sobą liczne korzyści, do których należą między innymi:
- większa dostępność – dzięki terapii on-line obserwowany jest wzrost korzystania z usług psychologicznych na obszarach wiejskich, w mniejszych miastach oraz wśród osób z niepełnosprawnościami, przewlekle chorujących, czy poddawanych częstej hospitalizacji. Co więcej forma ta zyskała uznanie i cieszy się popularnością wśród osób z doświadczeniem migracyjnym. Dzięki niej łatwo mogą skontaktować się ze specjalistami w swoich krajach i korzystać z pomocy w języku ojczystym.
- zmniejszenie stresu i lęku przed oceną- pacjenci często relacjonują, że w kontakcie zdalnym czują się bezpieczniej i odczuwają większe partnerstwo w relacji z terapeutą. Co ciekawe istnieją także wyniki badań, które potwierdzają, że e-terapia może prowadzić do większej otwartości i aktywności pacjenta.
- większa swoboda odsłaniania- dzięki elastyczności terminów, wygodzie i bardziej naturalnemu środowisku terapeutycznemu pacjenci odczuwają mniejsze uczucie zawstydzenia oraz większą odpowiedzialność za swoją część pracy terapeutycznej.
Wady zdalnej psychoterapii
W środowisku specjalistów w dziedzinie psychoterapii pojawiają się także słowa krytyki wobec e-terapii, wśród nich wyróżnić można:
- trudności techniczne- problemy z połączeniem internetowym, dźwiękiem czy obrazem mogą stanowić istotne problemy zakłócające oddziaływania terapeutyczne. Dlatego przed każdą sesją on-line upewnij się, że sprzęt, którego będziesz używać jest sprawny, połączony z internetem oraz naładowany.
- czynniki rozpraszające- w miejscu zamieszkania występują liczne dystraktory w postaci: rozmów innych domowników, dźwięków wydawanych przez sprzęty domowe, np: domofon, telewizor czy telefon oraz zwierzęta. W związku z tym przed podjęciem decyzji o uczestniczeniu w zdalnej sesji psychoterapii upewnij się, że masz w swoim mieszkaniu odpowiednie warunki.
Podsumowanie i wnioski
Z roku na rok pojawia się coraz więcej dowodów na to, że psychoterapia zdalna może być tak samo skuteczna jak tradycyjna terapia twarzą w twarz, szczególnie w leczeniu: zaburzeń lękowych, zaburzeń pod postacią somatyczną oraz zaburzeń depresyjnych.
Z przeglądu 24 badań dokonanych przez badaczy Susan Simpson i Corinne Reid wynika, że pacjenci z różnymi trudnościami emocjonalnymi podobnie ocenili jakość przymierza terapeutycznego zarówno w terapii stacjonarnej, jak i zdalnej. Wyniki te napawają optymizmem i dają solidny mandat zaufania dla psychoterapii on-line. Co więcej postęp w dziedzinie technologii cyfrowych, rozwój internetowych platform, a także pojawianie się nowych aplikacji i narzędzi wspierających pracę na odległość sprawiają, że terapia online staje się coraz bardziej dostępna i elastyczna.
Można ją z powodzeniem wykorzystywać nie tylko w pracy indywidualnej. Jest także przydatna w pracy z parami czy rodzinami.
Mimo że przenoszenie interwencji grupowych do formatu zdalnego wiąże się z licznymi wyzwaniami, wstępne wyniki badań sugerują, że również w tym obszarze psychoterapia online może stanowić skuteczną alternatywę dla tradycyjnych form leczenia. Niewątpliwie zdalne sesje terapeutyczne są dobrą i sprawdzoną alternatywą, pod warunkiem, że obie strony stworzą odpowiednie warunki i wykażą się zaangażowaniem.
Bibliografia
- Wolińska A., Mielimąka M., Mostowik M. i inni. (2022) Psychoterapia z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych- zalety i kontrowersje. Perspektywa pacjentów Zakładu psychoterapii SU w Krakowie i przegląd najnowszego piśmiennictwa. Psychoterapia 2, s. 49-60. DOI:10.12740/PT/154076
- Pluta E. (2020) Psychoterapia online- tak samo skuteczna jak tradycyjna? Wywiad z Beatą. Banaszak. Strefa Psyche Uniwersytetu SWPS
